Menu nawigacji stronami

Recenzje książek. Wszystko dla miłośników książek

Piękna Litera – Ewa Landowska, Barbara Bodziony

Recenzja książki Piękna Litera - Ewa Landowska, Barbara Bodziony

Piękna Litera
Ewa Landowska, Barbara Bodziony

Jeśli sądzisz, że w dobie komputerów sztuka pisania zanikła…

Piękna Literatynieckiego Wydawnictwa Benedyktynów to pierwszy polski podręcznik do kaligrafii, który wysoko stawia poprzeczkę ewentualnym konkurentom w przyszłości. To przede wszystkim książka, z którą niezwykle przyjemnie jest obcować. Już od pierwszego spojrzenia zachwyca minimalistyczną i elegancką okładką przywodzącą na myśl starą szkołę wydawniczą. Taki był zresztą zamysł Autorek, by formą nawiązać do klasycznych podręczników kaligrafii. Miłośników ładnych książek usatysfakcjonuje przejrzysty układ tekstu i wysoka jakość papieru, a także niespotykana, służąca wygodzie użytkowania oprawa z gołym grzbietem i widocznym szyciem po otwarciu okładki. Jest to niewątpliwa zaleta – książka pozostaje otwarta na wybranej stronie, a czytelnik w spokoju kopiuje litery. Poza kilkoma uchybieniami interpunkcyjnymi trudno cokolwiek zarzucić projektowi, wydaje się on bowiem perfekcyjny w każdym calu. Dodatkową ciekawostką i typograficznym „smaczkiem” całości jest fakt, że krój pisma tekstu głównego został zaprojektowany przez wykładowcę krakowskiej ASP prof. Wojciecha Regulskiego i użyczony publikacji na prośbę Autorek.

Piękna Litera - Ewa Landowska, Barbara Bodziony

Co znajdziemy w omawianym podręczniku? Jeszcze przed oficjalnym wstępem dzięki zapisowi rozmowy z Autorkami „Pięknej Litery” mamy możliwość poznać je bliżej. Ewa Landowska, kiedyś zafascynowany samouk, dziś projektantka pisma i nauczycielka kaligrafii, oraz Barbara Bodziony, z wykształcenia historyk sztuki, miniaturzysta i kaligraf, opowiadają o swoim rozumieniu pięknego pisania, wieloletniej przygodzie z kaligrafią oraz pracą nad wydaniem podręcznika. Dowiadujemy się stąd również, dlaczego na warsztat wzięto tylko dwa style pisma, czyli uncjałę i italikę. Struktura książki jest mianowicie podzielona na dwie części. Za pierwszą, traktującą o uncjale, jednym z pierwszych pism kodeksowych, której początki datuje się na IV w., odpowiada Barbara Bodziony. Druga część, poświęcona italice powstałej w kręgach włoskich humanistów XV w., jest autorstwa Ewy Landowskiej. Obydwie części mają podobną budowę, różnią się detalami wynikłymi z różnych sposobów nauczania Autorek, a czasem uzupełniają wzajemnie podobne zagadnienia. Po ćwiczeniach wstępnych omówione są poszczególne gromady liter, następnie znajdują się wskazówki, jak łączyć litery w wyrazy, czyli jak wprowadzić rytm i światło (pustą przestrzeń) między znakami. Osobno omawiane są cyfry i znaki interpunkcyjne. Na końcu znajdziemy też bardzo przydatny rozdział o najczęściej popełnianych błędach i propozycje ćwiczeń doskonalących.

Piękna Litera - Ewa Landowska, Barbara Bodziony

Muszę przyznać, że w swym pesymizmie, mimo opisu wydawcy („Piękna Litera nie jest w swym założeniu kompendium wiedzy o kaligrafii…”), spodziewałam się ujęcia bardziej teoretycznego, które nie wdając się w użyteczne szczegóły, pozostawiłoby ten przykry niedosyt wynikający z zetknięcia z wiedzą tajemną i niedostępną. Wszak mamy do czynienia z wyrafinowaną sztuką. Tymczasem jednak zostałam mile zaskoczona. Rys historyczny obu rodzajów pisma jest interesujący i zwięzły, opisy ćwiczeń przystępne, zaś ilustracje instruktażowe krok po kroku wprowadzają laika w architekturę kolejnych liter. Całość z miejsca zachęca, by sięgnąć po pióro i kałamarz. Oczywiście z podręcznika dowiadujemy się także, jak dobrać odpowiednie narzędzia.

„Barbara Bodziony: Moim zdaniem kaligrafia jest absolutnie dla każdego i ja jeszcze nie spotkałam się z taką osobą, która by nie mogła się nauczyć kaligrafii. […] ludzie sobie myślą, że do tego trzeba cierpliwości, że trzeba mieć pewne umiejętności plastyczne, pewną rękę, a tymczasem kaligrafia potrafi zaskoczyć niejedną osobę. Wiele osób odnajduje w sobie możliwości, których wcześniej nie znały, nie widziały”. [fragm. rozmowy, s. 17]

Piękna Litera - Ewa Landowska, Barbara Bodziony

O ile gustuję w lżejszych, delikatniejszych krojach pisma i ucieszyłam się na widok humanistycznej italiki, to po krótkim namyśle stwierdziłam, że prawdziwy rarytas to uncjała. Jest coś niezwykłego w świadomości, że oto właśnie piszę – jakkolwiek niezgrabnie mi to wychodzi – stylem tak starym jak cała chrześcijańska Europa… Co do niezgrabności natomiast, świetnym pomysłem było wprowadzenie ilustracji ukazujących możliwe błędy, dzięki porównaniu łatwiej jest stwierdzić, co poszło nie tak.

Piękna Litera - Ewa Landowska, Barbara Bodziony

Gdy przejrzymy zakątki zachodnich mediów społecznościowych, dostrzeżemy, że gdzieś między scrapbookingiem a kolorowankami istnieją obecnie pewne trendy związane z odręcznym pismem ozdobnym. U nas nie jest to jeszcze tak popularne, ale wydaje się, że „Piękna Litera” ma potencjał, by przetrzeć szlak. Kaligrafia to przecież jedna z bardziej uniwersalnych form arteterapii, pomaga w wyciszeniu, wyzwala ekspresję, generuje uważność. Myślę, że warto zainwestować w tak finezyjne hobby.

Informacje o książce:
Tytuł: Piękna Litera
Tytuł oryginału: Piękna Litera
Autor: Ewa Landowska, Barbara Bodziony
ISBN: 9788373546042
Wydawca: TYNIEC Wydawnictwo Benedyktynów
Rok: 2016

Komentarze

komentarze

  • Sybilla

    Kaligrafia to muzyka dla oczu. Świetne zdjęcia ;)

  • Krzysztof Janyst

    Piękna książka

  • mango

    End’riu Ruof-ytrof ·
    cieszę się z tej pozycji, ale sugerowałbym p.Magdzie Mazur by zgłębiła temat. Nie jest to jedyna lecz jedna z wielu pozycji.

    • Magda

      Pierwszy w Polsce podręcznik dostępny dla każdego – tak wydawca reklamuje „Piękną Literę”. Nie ukrywam, że przygodę z kaligrafią dopiero rozpoczynam i chętnie dowiem się, jakie inne pozycje na ten temat są godne polecenia? :)

    • Tomasz

      Otóż to, gdyby był Pan tak uprzejmy podać tytuły tych wielu pozycji, nie znalazłem bowiem, choć szukałem długo.
      Pozdrawiam serdecznie
      Tomasz

Zaprzyjaźnione blogi