Menu nawigacji stronami

Recenzje książek. Wszystko dla miłośników książek

Szantopierz i archanioł – Anna Borkowska

Dodane 1 stycznia 2019 | brak komentarzy

Recenzja książki Szantopierz i archanioł - Anna Borkowska

Szantopierz i archanioł
Anna Borkowska

Podobno dobry tytuł powinien intrygować i – w efekcie – sprawić, aby czytelnik kupił książkę. Jeśli wychodzimy z takiego założenia, „Szantopierz i archanioł” wywiązuje się z tego zadania na piątkę z plusem. „Wiem, kim jest archanioł, ale o co chodzi z tym szanto… czym???”. Taka była (mniej więcej) moja reakcja na ten dalece oryginalny tytuł. Wziąłem kilka głębszych wdechów (na szczęście nie musiałem się hiperwentylować!) i zamiast zastanawiać się, co autorka (Anna Borkowska, która również podpisuje się jako Małgorzata Borkowska OSB) miała na myśli, przeczytałem jej słowa skierowane do biednych… żuczków, tj. czytelników.

„Kto by chciał doszukiwać się w tej książce konkretnych miejsc i ludzi, temu nic nie będzie pasowało, a najmniej – chronologia wydarzeń”. „Nie mam takiego zamiaru, więc i bez tej wiedzy sobie poradzę.” – Zapewniałem sam siebie.

„Najlepiej czytać to po prostu jako powieść, i to fantastyczną”. Także i to zdanie nie zwiastowało nadejścia niczego niebezpiecznego, a przynajmniej nic nie wisiało w powietrzu…

Czytaj dalej

Vita activa. Wybór z „Moraliów” o życiu czynnym – Św. Grzegorz Wielki

Dodane 27 grudnia 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Vita activa. Wybór z „Moraliów” o życiu czynnym - Św. Grzegorz Wielki

Vita activa. Wybór z „Moraliów” o życiu czynnym
Św. Grzegorz Wielki

Dzięki tynieckiemu wydawnictwu Benedyktynów kolejny raz mogłem sięgnąć dna… refleksji teologicznych. Oczywiście piszę to z pewnym przekąsem, ale myślę, że jest to najwłaściwsze określenie, jakim mogę podsumować lekturę książki „Vita activa. Wybór z „Moraliów” o życiu czynnym” autorstwa św. Grzegorza Wielkiego. I choć lubię tego typu publikacje, tę musiałem sobie stopniowo „dozować”. Przyczyn było kilka – wielokrotnie złożone zdania, dosyć archaiczny styl całości i bogactwo metafor. To wszystko powoduje, że niełatwo jest uchwycić sedno poszczególnych podrozdziałów. Cóż, stawanie się coraz bardziej świadomym (i cnotliwym!) człowiekiem to ciężka harówka!

Na szczęście wspomniani Benedyktyni dokonali całkiem solidnej kompilacji (chwała im za to!) dzieł św. Grzegorza, które oryginalnie składają się z 35 ksiąg wydanych w 7 tomach. To z pewnością poszerza grono odbiorców jego rozprawy.

Czytaj dalej

Marcybella, czyli uwagi monastyczne o psalmie 119. Część 2 – Małgorzata Borkowska OSB

Dodane 15 grudnia 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Marcybella, czyli uwagi monastyczne o psalmie 119. Część 2 - Małgorzata Borkowska OSB

Marcybella, czyli uwagi monastyczne o psalmie 119. Część 2
Małgorzata Borkowska OSB

„Wciąż więc do nas wszystkich, biednych grzeszników, należy to jedno: starać się zachowywać słowa Boże. Żeby je móc zachować, trzeba je poznawać, a kiedy poznajemy je, wciąż na nowo odkrywamy, że moglibyśmy je zachować jeszcze lepiej niż dotąd. Więc staramy się o to, a wtedy powstają problemy: rozwiązując je, poznajemy prawo Boże znowu trochę lepiej. I tak za łaską Bożą aż do śmierci. Coraz lepiej i lepiej, coraz wyżej i wyżej. Ale nigdy nie możemy powiedzieć, że już swoje zrobiliśmy i mamy z głowy”.

Życie duchowe jest nieustannym wysiłkiem. Nie da się powiedzieć, że oto osiągnęliśmy już taki etap, że już nie musimy nic robić. Można wręcz powiedzieć, że duchowość chrześcijańska to ciągła praca nad sobą. To codzienne konfrontowanie swojego życia i postępowania ze Słowem Bożym. Właśnie tak powinien się zachowywać człowiek wierzący. Pomocą w tym służą lektury duchowe. Podczas formacji zakonnej czy kapłańskiej, tak zwane „czytanie duchowe” odgrywa bardzo dużą rolę. To czas, który służy do pochylenia się nad wartościową lekturą. Oczywiście praktyka ta nie jest zarezerwowana tylko dla duchownych, czy osób konsekrowanych. Byłoby rzeczą pożądaną, aby po dobre książki z dziedziny duchowości sięgali wszyscy katolicy. Przyniosłoby to niewątpliwy pożytek dla ich wiary i życia religijnego.

Czytaj dalej

Petronela, czyli uwagi monastyczne o psalmie 119. Część 1 – Małgorzata Borkowska OSB

Dodane 13 grudnia 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Petronela, czyli uwagi monastyczne o psalmie 119. Część 1 - Małgorzata Borkowska OSB

Petronela, czyli uwagi monastyczne o psalmie 119. Część 1
Małgorzata Borkowska OSB

„Oczywiście zawsze łatwiej jest robić rachunek cudzego sumienia, niż własnego. Tylko że to jest zajęcie wyjątkowo niemądre, a uprawiane latami, czyni nas w końcu niezdolnymi do żalu za nasze własne grzechy i stawia nas wobec Boga w fałszywej pozycji ludzi rzekomo przez niego pokrzywdzonych”.

Siostra Małgorzata Borkowska OSB jest już osobą doskonale znaną czytelnikom naszego serwisu. O tej urodzonej w 1939 roku zakonnicy zrobiło się także głośno w całej Polsce. Wszystko za sprawą słynnej już książki „Oślica Balaama”. Tym „apelem do duchownych panów” włożyła przysłowiowy „kij w mrowisko” i wywołała żywą dyskusję w kręgach kościelnych.

Przyzwyczailiśmy się już, że wszystkie jej książki cechuje prosty i zrozumiały dla każdego język. Można powiedzieć, że siostra Małgorzata tak „uczy” teologii, aby nikt nie mógł się usprawiedliwić, że „to nie dla niego, to za trudne”. Jeśli dodamy do tego – co wielokrotnie już podkreślałem – dawkę „kościelnego” humoru, to otrzymujemy bardzo ciekawe i pożyteczne lektury duchowe. Lektury, które mogą i powinny być dla nas okazją do refleksji nad naszym codziennym życiem i postępowaniem. Myliłby się bowiem ten, kto myśli że teksty s. Borkowskiej przeznaczone są tylko dla księży lub zakonnic. Chociaż w swoich książkach posługuje się licznymi przykładami z życia zakonnego (co wszak zrozumiałe) to zwraca się do każdego katolika.

Czytaj dalej

Bloger dusz. Część 2 – Leon Knabit OSB

Dodane 30 listopada 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Bloger dusz. Część 2 - Leon Knabit OSB

Bloger dusz. Część 2
Leon Knabit OSB

Ojciec Leon Knabit OSB mimo swojego wieku jest niezwykle aktywny. Pisze książki, prowadzi bloga, głosi rekolekcje w całej Polsce a także poza jej granicami. Sam obserwuję, jak podczas corocznych Targów Książki w Krakowie ustawiają się do niego długie kolejki. Podpisywania książek nigdy nie traktuje on mechanicznie. Z każdym zamieni choćby słowo, każdemu poświęci chwilę uwagi. Ten szacunek do każdego człowieka, także mającego inne poglądy widoczny jest także podczas lektury książki pod tytułem „Bolger dusz. Część 2”. Tradycyjnie ukazała się ona nakładem wydawnictwa Benedyktynów w Tyńcu.

Czytaj dalej

Bloger dusz. Część 1 – Leon Knabit OSB

Dodane 28 listopada 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Bloger dusz. Część 1 - Leon Knabit OSB

Bloger dusz. Część 1
Leon Knabit OSB

Ojca Leona Knabita OSB nie trzeba nikomu przedstawiać. Jest chyba jedną z najbardziej rozpoznawalnych osób Kościoła w Polsce, a bez wątpienia najbardziej znanym benedyktynem. Dla niektórych nieco zbyt „postępowy” (wspomnijmy choćby słynną akcję „Twarze Małopolski”, w której występował na plakatach z czerwonymi koralami na habicie), dla wielu pozostaje jednak punktem odniesienia i kimś w rodzaju kierownika duchowego na odległość. Na czym polega jego fenomen? Co sprawia, że ten ponad osiemdziesięcioletni mnich przyciąga ludzi młodych i starszych, którzy tak chętnie go słuchają? Przede wszystkim jego osobowość. Ojciec Leon jest bowiem zawsze sobą. Mówi i pisze wprost, co myśli na dany temat, nie stara się „na siłę” komuś przypodobać.

Czytaj dalej

Ryk Oślicy. Kolejny apel do duchownych panów – Małgorzata Borkowska OSB

Dodane 31 października 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Ryk Oślicy. Kolejny apel do duchownych panów - Małgorzata Borkowska OSB

Ryk Oślicy. Kolejny apel do duchownych panów
Małgorzata Borkowska OSB

„Więc tak: ja, oślica Balaama, jestem tu jakby głosem – nazwijmy to – terenu, który prosi o duszpasterzy osobowo zafascynowanych Bogiem. Potrzeba nam żywej teologii, opartej na fascynacji prawdą, i to prawdą objawioną, najważniejszą, dotyczącą Trójcy Świętej; potrzeba przykładu miłości nie uczuciowej ani słownie deklarowanej, ale widocznej w codziennych wyborach; potrzeba znajomości praw rządzących życiem modlitwy, a to dla uniknięcia zarówno jego załamania się, jak i dziwactw liturgicznych (i teologicznych), o których już pisałam”.

Czytelnicy naszego portalu zdążyli poznać już siostrę Małgorzatę Borkowską OSB. Recenzowałem bowiem kilka jej książek z dziedziny teologii, życia duchowego. Żadna jednak nie wywołała takiego poruszenia i dyskusji w kręgu publicystów katolickich, jak „Oślica Balaama. Apel do duchownych panów”. Zainteresowanych odsyłam do całej recenzji tego tytułu. W tym miejscu przypomnę jedynie, że w tej książce autorka zwraca się z apelem do kapłanów. Pisze, aby nie traktowali zakonnic jako bezrozumnych stworzeń. Powołuje się przy tym na własne doświadczenie zakonne. Słuchając w życiu wiele homilii i uczestnicząc w niezliczonych nabożeństwach piętnuje bylejakość czy wręcz głupotę księży. Rażą ją nieprzygotowane kazania, liturgiczne aberracje i wszystkie inne wymysły, stojące w jawnej sprzeczności z kościelnymi przepisami. Czyni to w sposób jasny, pisze wprost, nie owija w bawełnę. Wszystko to okrasza solidną dawką humoru. Nie wiem, czy przewidziała burzę, jaką wywoła tą książką w środowisku (z lektury nowej książki dowiadujemy się, że nie). Rozpętała się jednak żywiołowa dyskusja, wobec której s. Małgorzata nie mogła pozostać obojętna.

Dlatego też „Ryk oślicy. Kolejny apel do duchownych panów” ma być „moją odpowiedzią w dyskusji, którą wywołała książeczka „Oślica Balaama”. Siostra Borkowska nie odwołuje żadnej ze swoich tez. Wyjaśnia, że rzeczowa dyskusja jest czymś potrzebnym, pełni funkcję oczyszczającą i nie należy jej unikać.

Czytaj dalej

Osiem rodzajów złego życia i jak ich uniknąć? – pod red. Jacka Zelka

Dodane 25 września 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Osiem rodzajów złego życia i jak ich uniknąć? - pod red. Jacka Zelka

Osiem rodzajów złego życia i jak ich uniknąć?
pod red. Jacka Zelka

Coraz większą popularnością na półkach księgarń cieszą się książki mówiące o filozofii, religii, czy różnorakich systemach wierzeń bądź myślenia. Szczególnie dotyczy to tych pozycji, które mogą nam pomóc w codziennym życiu lub wyjaśnić dlaczego pewne rzeczy się dzieją, lub dlaczego my sami zachowujemy się w dany sposób. Wśród książek dotyczących przeróżnych sposobów myślenia o rzeczywistości, swoje miejsce znajdują również te związane z religią chrześcijańską. „Osiem rodzajów złego życia i jak ich uniknąć?” to jedna z nich.

Nie jest to z pewnością książka łatwa. To właściwie zbiór tekstu kilku autorów, którzy wspólnymi siłami starają się wytłumaczyć to, co kilkanaście wieków temu opisał Ewagriusz z Pontu, pustelnik, który mówił o grzechach ludzkich, jako o „duchach zła„, które opanowują jego myśli i duszę.

Czytaj dalej

Drogi do szczęścia. Rozmowy z siostrami zakonnymi – Marzena Juraczko

Dodane 15 września 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Drogi do szczęścia. Rozmowy z siostrami zakonnymi - Marzena Juraczko

Drogi do szczęścia. Rozmowy z siostrami zakonnymi
Marzena Juraczko

„Jeśli ktoś, zamiast rozwijać siebie i te dary, które Bóg w nim złożył, kopiuje innych, to nie będzie szczęśliwy, nie poczuje satysfakcji, pozostanie „głodny”. Pojawi się poczucie jakiegoś braku i niespełnienia. Dlatego tak ważne jest, aby odkrywać swoje powołanie, bo w ten sposób poznajemy, co jest naszą życiową misją i pasją. Pan Bóg nie czyni bubli, tylko arcydzieła, więc naprawdę każdy z nas jest jedyny i niepowtarzalny. Z tego powodu to jest takie pasjonujące i inspirujące”.

Kwestii powołania została już poświęcona niezliczona ilość tekstów, publikacji, rozważań. Bardzo często słyszymy i czytamy o powołaniu do małżeństwa lub kapłaństwa. Właściwie –można by zaryzykować takie twierdzenie – termin powołanie od razu kojarzy się ze stanem kapłańskim. Słyszy się o wielu księżach – to prawdziwy ksiądz „z powołania”. Co to właściwie znaczy? To, że ktoś dobrze odczytał swoje życie i realizuje je zgodnie z najgłębszym Bożym pragnieniem. Zdarza się też odwrotnie, kiedy mówi się o kimś „ten ksiądz/nauczyciel/lekarz nie ma powołania”. To, co robi traktuje tylko jako zawód, pracę do wykonania. Nie ma w nim prawdziwej pasji. Łatwo jest to zauważyć i raczej nie chcemy trafić do kogoś takiego.

Czytaj dalej

Kryzys i odrodzenie. Tradycyjna liturgia łacińska a odnowa Kościoła – Peter Kwasniewski

Dodane 30 sierpnia 2018 | brak komentarzy

Recenzja książki Kryzys i odrodzenie. Tradycyjna liturgia łacińska a odnowa Kościoła - Peter Kwasniewski

Kryzys i odrodzenie. Tradycyjna liturgia łacińska a odnowa Kościoła
Peter Kwasniewski

„Celem liturgii jest formowanie naszych dusz za pośrednictwem piękna świętości; jeśli więc ludzkie elementy liturgii, przeciwnie, deformują nasze dusze, nie możemy pozwolić, aby stało się to normą, chyba że, jak już powiedzieliśmy nie mamy innego wyjścia w danej sytuacji. Właściwie rozumiany „duch liturgii” nie może się zmieniać; dlatego nowa liturgia o tyle, o ile jest liturgią eksperymentalną i nietradycyjną , powinna albo przystosować się z powrotem do tradycji albo zostać całkowicie zniesiona. W pewnym sensie obie wyżej wymienione opcje sprowadzają się do tego samego, ponieważ powrót novus ordo w sposób wystarczający do jego korzeni, równałby się ze zniesieniem jego aktualnej formy”.

Każdy, kto śledzi debatę różnych publicystów i teologów katolickich z pewnością zauważył, że ostatnio po raz kolejny odżył spór o reformę liturgiczną, zwłaszcza o sposób celebrowania Mszy świętej. Dla mniej zorientowanych wyjaśnijmy pokrótce, o czym mowa. Każdy, kto uczęszcza do kościoła uczestniczy we Mszy odprawianej według Mszału Pawła VI. Jest to tzw. „novus ordo”, „zwyczajny ryt rzymski”. Ponieważ został on wprowadzony pięćdziesiąt lat temu, wielu katolików nigdy nie uczestniczyło w tzw. „mszy trydenckiej”. Bardzo często określają taką mszę po prostu odprawianą po łacinie. Jest to wszakże tylko mała część prawdy, sprawa zaś jest o wiele bardziej złożona. W ostatnich latach, zwłaszcza po pontyfikacie Benedykta XVI w wielu miejscach celebrowana jest Eucharystia w „nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego”, według Mszału z 1962 roku. Taki sposób odprawiania przyciąga coraz więcej ludzi, także młodych, którzy pragną odkryć tradycyjną liturgię. Również w Polsce są już parafie, w których regularnie celebruje się Msze trydenckie.

Czytaj dalej
Zaprzyjaźnione blogi